Melek Tavus’un Halkı Ezidiler

Sabiha Banu Yalkut

Ezidiler, dini inançlarının kurbanı bir halktır. İnandıkları Melek Tavus, Tanrı’nın cennetten kovduğu melekle, yani Şeytan’la bir tutulduğu için Müslüman ve Hıristiyan komşuları tarafından dışlanmış, lanetlenmişlerdir.

Sabiha Banu Yalkut, Ezidiler üzerine çalışmaya 1979 yılında bir arkeoloji öğrencisi olarak gittiği Mardin’in Midyat ilçesinde karar verdi. Yıllarca onların izini sürdü; Almanya’da, diaspora koşullarında yaşayan Ezidilerle düzenli bir biçimde görüştü.

Melek Tavus’un Halkı Ezidiler, artık sayıları birkaç yüze inmiş olan Türkiyeli Ezidilerin, göç etme nedenlerini, göçün yarattığı dönüşümü ve diaspora koşullarında varolma ve varkalma mücadelelerini göstermeyi amaçlıyor.

Üçüncü Basıma Önsöz s. 11-23

Sabiha Banu Yalkut

Bu kitabın ilk baskısı 2002’de, ikinci baskısı ise 2006’da yayımlandı. O zamandan bu zamana hem Ezidi topluluğunda hem de dünyada pek çok şey değişti.

Ezidiler açısından bu değişikliklerin en önemlilerinden biri kendi istekleri doğrultusunda Yezidi olarak değil de Ezidi olarak tanımlanıyor olmaları. Ezidilerin uzun yıllar yılmaksızın sürdürdükleri mücadelenin sonunda elde ettikleri önemli bir kazanım bu. Onlara kendi dışındakilerin yakıştırdığı Yezidi deyimi onları yıllar boyunca ötekileştirerek dışlamış, hatta düşmanlaştırmıştı.

1997’de Berlin Özgür Üniversitesi’ne master tezi olarak sunduğum çalışmaya dayanarak hazırlanmış olan bu kitap yayımlandığında Ezidiler çoğunlukça Yezidi olarak biliniyordu. Bu nedenle ben de kendilerinden özür dileyerek bu deyimi kullanmak zorunda kalmıştım. 2013 yılında kitabın üçüncü baskısı yayımlandığında artık bu topluluğu tanımlamada Ezidi sözcüğü o denli yaygınlaşmıştı ki ben de sevinerek böyle adlandırabiliyorum.

Ancak alıntılarda metnin özüne sadık kalmak gerektiğinden Yezidi deyimini kullanıyorum. Hâlâ Yezidi sözcüğü iki nedenle çevrimde. Birincisi, Ezidi tabirinin yeterince yaygınlaşmadığı kanısıyla, anlaşılabilmek arzusu; diğeri ise Ezidileri ötekileştirmeyi sürdürmekte yarar görülmesi.

Çeviri: Sabir Yücesoy
Yayına Hazırlayan: Vehbi Ersan
Kapak Tasarımı: Emine Bora

Yayınevi:Metis Yayınevi