1.Dünya Savaşı:İnsanlığın ilk toplu yıkımı…

Yüzyıl önce 28 Temmuz’da başlayan ateş,1918’in 11.ayında,11.günde saat11.00 de kesildiğinde,tarihin o zamana  kadarki  en korkunç yıkımını yaratmıştı.Avrupa merkezli bu ilk küresel savaş,yaklaşık 16 milyon insanın ölümüne  yol açtı,dünya tarihini sonsuza kadar  değiştirdi.Bu savaş Avrupa’da öyle sınırlar çizdiki,bitiminden 20 yıl sonra bir dünya savaşı daha başladı.

 

1.Dünya Savaşından kareler 

 

1.Dünya Savaşını, 28  Haziran 1914’te Avusturya –Macaristan Arşidükü Franz Ferdinand’ın öldürülmesi  tetiklemişti.Bu savaşla beraber hanedanlar ve imparatorluklar yıkılmış,bir çok yeni devlet kurulmuş  ve ulusların yanı sıra ideolojiler  de çatışmaya başlamıştı.bu yolda milyonlar ölüme gönderildi. Savaş sürerken dünyanın dört bir yanından gelen milyonlarca asker,Batı’da bir çıkmazın  ortasında kaldı.İtilaf Devletleri  düğümü açmak için Çanakkale’ye yöneldi.Osmanlı  ordusunun  Balkan Savaşları sırasındaki kötü performansı,İtilaf Devletleri’nde  bunun kolay olacağı kanısını  uyandırmıştı.Ne de olsa Osmanlı İmparatorluğu “hasta adam”dı.

 

Mehmetçık Direniyor,Çanakkale Geçilemiyor!

Mehmetçik gerek sevk-idare gerekse lojistik  açıdan son derece kötü koşullara rağmen 1.Dünya Savaş’nda   yüksek bir performans sergiledi.Türk askerlerinin Çanakkale’de göstermiş olduğu cesaret ve savaşçılık karşısındaki düşmanıda etkilemiş ,savaşın başında “Abdül” ismiyle karikatürizeedilen Türk askeri algısı  değişerek  bizdeki   Mehmetçiğin  karşılığı olan “Johnny Turk/Tommy Turk”e dönüşmüştü.

 

İtilaf Devletleri  Çanakkale’yi ilk önce donanma ile geçmeyi planladılar.Ancak 18 mart deniz muharebelerinde İngilizlerin  azmi kırldı.Sonra da bir dizi çıkarmayla başlayan  kara muharebelerinde Mehmetçiğin büyük direnci ve Mustafa Kemal gibi genç subayların tayin edici insiyatifleri belirleyici oldu.bu İtilaf Devletleri için büyük bir yenilgiydi.Ama esas  etki  Rusya’da oldu.İngilizler Çanakkale’yigeçip Rusya’ya ulaşsalardı 1917Ekim devrimi olamayacaktı.Bu tarihten sonra soğuk savaş döneminin sonuna kadar süren bir başka dinamik ortaya çıkmış oldu.

 

1.Dünya Savaşı boyunca Türkiye ,2.800.000 kişiyi silah altına almış bunlardan enaz  yarım milyonu şehit düşmüş veya hastalıktan ya da aldıkları  yaralardan ölmüştür.Hasta ve yaralı sayısı  bir milyonubulmuştur. Sadece Çanakkale Savaşlar’ında 250 bin insan  kaybedilmiştir.

 

1.Dünya Savaşının sonuçları

  • Versay Barış Antlaşmasının 28 Haziran 1919 da imzalanmasıyla 1.Dünya Savaşı sona erdirildi. 
  • Alman, Rus, Osmanlı ve Avusturya-Macaristan imparatorlukları sona erdi.
  • Avrupa’da ve Orta Doğu’da yeni devletler kuruldu.
  • Alman sömürgeleri ve Orta Doğu İtilaf Devletleri’nin kontrolüne geçti.
  • Avrupa’da, Orta Doğu’da ve Asya’da ülke sınırları değişti.
  • Milletler Cemiyeti kuruldu.
  • II. Dünya Savaşı, Türk Kurtuluş Savaşı, Rus ‘yada Ekim Devrimine neden oldu.

 

Viral Mecmua’da daha önce 1.Dünya Savaşı hakkında   yer alan haberler:

 

ANAMED / RCAC :Savaş Ve Propaganda

Birinci Dünya Savaşı’nda Kadınların Yazdıkları Arzuhaller

Almanya’nın İslam Stratejisi

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Yetimleri