TARİH VAKFI PERŞEMBE KONUŞMALARI’NDA

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI

Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya’ya Gönderilen Osmanlı Yetimleri

 

Tarih Vakfı Perşembe Konuşmaları’nın “Birinci Dünya Savaşı” temalı 2014 bahar dönemi, 20 Mart’taki üçüncü buluşmayla devam ediyor. Dizinin ilk konuşmasında Mehmet Beşikçi seferberliği, ikinci konuşmasında Zeynep Kutluata arzuhaller üzerinden Osmanlı kadınlarının savaş deneyimini tartışmışlardı. Bu defaki buluşmada Nazan Maksudyan çocukların deneyimlerine, özellikle de yetim kalan çok sayıda çocuğun çırak olarak Almanya’ya gönderilmeleri konusu üzerine yoğunlaşacak.

Birinci Dünya Savaşı sırasında çok sayıda yetim erkek çocuk, zanaat, maden ve ziraat alanlarında çıraklık yapmak üzere, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Almanya’ya gönderilmişti. Osmanlı ve Alman İmparatorlukları arasındaki bu tek yönlü çırak eğitim programı tam olarak nasıl işliyordu? Böylesi uzun mesafeli ve geniş tabanlı bir çocuk sevkıyatı savaşın ortasında nasıl hayata geçirilmişti? Hepsinden önemlisi Osmanlı ve Alman hükümetleri hangi saiklerle bu uygulamaya yönelmişlerdi?

 

Maksudyan konuşmasında bu ve benzeri soruları ele alırken, çocukları yerinden eden bu projeyi bizatihi onların deneyimleri üzerinden de değerlendirmeye öncelik verecek. Alman dışişleri ve Başbakanlık Osmanlı arşivlerinin yanı sıra, biyografik ve sözlü kaynakları da dikkate alan araştırma, Almanya’ya gönderilen bu “ilk kuşak göçmen işçilerin” yoksunluklarına, mutsuzluklarına, ama öte yandan da hayatlarını değiştiren yeni fırsatlara yoğunlaşıyor.

 

Tarih: 20 Mart 2014

Saat: 18:30 – 20:30

Yer: Aynalı Geçit, Meşrutiyet Caddesi, Avrupa Pasajı, No: 8, Kat: 2, Galatasaray/Beyoğlu

Nazan Maksudyan Kimdir?

İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Nazan Maksudyan, lisans ve yüksek lisansını Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde tamamlamıştır. Sabancı Üniversitesi Tarih Programı’ndan “Sesi Olmayanı Duymak, Zahir Olmayanı Görmek: Geç Osmanlı İmparatorluğu’nda Yetimler ve Kimsesiz Çocuklar” başlıklı tezi ile doktora derecesi aldı. 2009-2010 akademik yılında Wissenschaftskolleg zu Berlin ve 2010-2012 yılları arasında Alexander von Humboldt Stiftung doktora sonrası araştırma burslarına layık görülerek Zentrum Moderner Orient’te (Berlin) araştırmacı olarak görev almıştır. Geç Osmanlı döneminde çocuklar ve gençlerin toplumsal tarihi üzerine yoğunlaşan Nazan Maksudyan’ın eserlerinden bazıları şöyledir: Orphans and Destitute Children in Late Ottoman Empire (Syracuse: Syracuse University Press, 2014);“Orphans, Cities, and the State: Vocational Orphanages (Islahhanes) and ‘Reform’ in the Late Ottoman Urban Space,” IJMES 43, no. 3 (2011); and “Foster-Daughter or Servant, Charity or Abuse: Beslemes in the Late Ottoman Empire,” Journal of Historical Sociology 21, no. 4 (2008).